
Ph? n? khuy?t t?t trong ??i d?ch: gia t?ng tình tr?ng b?o l?c và b?t bình ??ng
Theo ?i?u tra v? ng??i khuy?t t?t n?m 2016, ph? n? và tr? em gái khuy?t t?t chi?m g?n 3,5 tri?u (kho?ng 56% ng??i khuy?t t?t) t?i Vi?t Nam. Ph? n? khuy?t t?t th??ng g?p ph?i nhi?u b?t l?i, thách th?c do b?n thân v?a là ph? n?, v?a là ng??i khuy?t t?t. Ph? n? khuy?t t?t ???c coi là m?t nhóm dân s? d? b? g?t ra ngoài l? xã h?i nhi?u h?n, h? th??ng có trình ?? h?c v?n th?p h?n, t? l? vi?c làm th?p h?n, ít ???c ti?p c?n v?i các d?ch v? ch?m sóc s?c kh?e, v.v.
Khi ??i d?ch covid 19 x?y ra, ng??i khuy?t t?t nói chung g?p r?t nhi?u khó kh?n, rào c?n trong vi?c ?áp ?ng các nhu c?u c? b?n ho?c ti?p c?n các d?ch v?, hoà nh?p xã h?i do s? phân bi?t ??i x? v?i ng??i khuy?t t?t v?n còn. Tuy nhiên, tình tr?ng c?a ph? n? và tr? em gái khuy?t t?t trong cu?c kh?ng ho?ng này t?i t? h?n nhi?u so v?i nh?ng ng??i khác. Tr??c ??i d?ch, h? ít có kh? n?ng, c? h?i h?n c? nam gi?i và tr? em trai b? khuy?t t?t, và trong ??i d?ch, h? còn ph?i ??i m?t v?i nguy c? s?ng trong c?nh nghèo ?ói, ??i m?t v?i t? l? b?o l?c cao h?n và b? ??i x? b?t bình ??ng nhi?u h?n.
Trong th?i gian giãn cách xã h?i, ph? n? và tr? em gái khuy?t t?t ph?i ??i m?t v?i các y?u t? nguy c? gia t?ng c?a b?o l?c trên c? s? gi?i (BLG) và các rào c?n trong vi?c ti?p c?n các d?ch v? h? tr? BLG. Khi ph? n? và tr? em gái khuy?t t?t ? nhà v?i gia ?ình và m?t ho?c gi?m ?i các m?i quan h? xã h?i, s? h? tr? thông th??ng, c?ng th?ng gia t?ng, d?n ??n b?o l?c v? th? ch?t, tình d?c, tình c?m và tâm lý. C?ng gi?ng nh? nh?ng ph? n? khác ph?i ??i m?t nh? c?ng th?ng trong gia ?ình khi m?i ng??i s?ng chung v?i nhau trong th?i gian dài, nh?ng, ??i v?i ph? n? khuy?t t?t, nhi?u gia ?ình và b?n bè, ng??i thân còn ph?i ??m nh?n trách nhi?m ch?m sóc, h? tr?. Và ?ôi khi x?y ra s? t? ch?i tr? giúp c?n thi?t ho?c b? m?c, th?m chí h? th?p ph? n? và tr? em gái khuy?t t?t.
M?t b?n n? là ng??i ?i?c chia s?: ? nhà v?i gia ?ình- nh?ng ng??i nghe - và không th? giao ti?p luôn t?o ra m?t lo?i c?m giác khó ch?u và c?ng th?ng, và ?ã có nh?ng cu?c tranh cãi, b?i vì h? không th? hi?u nh?ng gì tôi mu?n và tôi c?ng không th? hi?u m?i ng??i. B?o l?c n?i lên, ??c bi?t là b?o l?c tâm lý do không ???c ti?p c?n thông tin ... [không th? hi?u nhau] và b?t l?c do không bi?t nh?ng gì ?ang x?y ra xung quanh mình t?o ra lo?i b?o l?c này t? c? hai phía. Kh? n?ng ti?p c?n thông tin liên l?c ?ã tr? thành m?t v?n ?? l?n ??i v?i c?ng ??ng ng??i ?i?c.
Nhi?u ch? em ph? n? khuy?t t?t bi?t mình ?ang b? b?o l?c nh?ng trong th?i ?i?m này các d?ch v? h? tr? BLG tr? nên r?t khó ti?p c?n h?n do các bi?n pháp giãn cách xã h?i. M?t s? ch? em chia s? r?ng các d?ch v? h? tr? BLG nh? n?i t?m trú, t? v?n tâm lý xã h?i, tr? giúp pháp lý và nh?ng d?ch v? khác… không th? ti?p c?n ???c trong th?i gian ??i d?ch, khi?n ph? n? và tr? em gái khuy?t t?t khó khai báo ho?c thoát kh?i các tình hu?ng b?o l?c. ??i v?i c?ng ??ng ng??i ?i?c, nh?ng rào c?n t?n t?i t? tr??c ??i v?i vi?c ti?p c?n ???ng dây tr? giúp và các d?ch v? khác v?n ti?p di?n trong th?i k? ??i d?ch, khi?n ph? n? và tr? em gái khi?m thính ??c bi?t d? b? b?o l?c. ??i v?i ch? em khi?m th?/mù, nguy c? b? b?o l?c c?ng vô cùng cao vì h? có tâm lý s? b? b? m?c. M?t ph? n? khi?m th? chia s?, “... b?o l?c gia ?ình là m?t v?n ?? r?t l?n, và ... k?t qu? là ph? n? khuy?t t?t ph?i ch?u ??ng vì n?u h? ph?n kháng, h? có th? b? b? m?c và s? h? tr? t? bên ngoài b? c?t ??t, h? th?m chí không th? thông báo v? b?o l?c mà h? ?ang ph?i ??i m?t t? nhà. ”
H?n n?a, BLG tác ??ng ??n s?c kho? sinh s?n/s?c kho? tình d?c (SKSS/SKTD) do làm t?ng nguy c? m?c các b?nh lây nhi?m qua ???ng tình d?c và mang thai ngoài ý mu?n ??i v?i c? ph? n? và tr? em gái khuy?t t?t. Trong th?i gian d?ch x?y ra, khó có th? ti?p c?n ???c v?i các bi?n pháp tránh thai kh?n c?p ho?c các d?ch v? ch?m sóc s?c kh?e sinh s?n do ?ây không ph?i là v?n ?? ?áng quan tâm c?a ??i ?a s? các gia ?ình, ??c bi?t là ??i v?i các thành viên là ng??i khuy?t t?t. V? phía b?n thân ph? n? khuy?t t?t c?ng e ng?i ?? c?p ??n v?n ?? này trong gia ?ình và không ch? ??ng tìm ki?m s? tr? giúp.
??c bi?t, ??i d?ch COVID-19 ?ã t?o ra s? b?t ?n v? vi?c làm, thu nh?p cho nhi?u ng??i, và ?i?u này có tác ??ng sâu s?c ??n ph? n? khuy?t t?t. Th?c t? là ph? n? khuy?t t?t có ít c? h?i h?n so v?i nam gi?i khuy?t t?t và ph? n? không khuy?t t?t khi tham gia vào th? tr??ng vi?c làm chính th?c. H? th??ng làm các công vi?c trong l?nh v?c phi chính th?c, không có h?p ??ng lao ??ng, không có b?o hi?m xã h?i. ?a s? ch? em ph? n? khuy?t t?t làm cho các c? s? nh?, t? kinh doanh, bán hàng vì v?y v?n ?? sinh k? r?t b?p bênh. Khi th?c hi?n giãn cách xã h?i, các d?ch v? không thi?t y?u không ???c m? c?a thì r?t nhi?u ch? em không có vi?c làm, không có ngu?n thu nh?p ?? chi tr? cho nh?ng nhu c?u thi?t y?u. M?t ch? ph? n? khuy?t t?t ? Hà N?i chia s?: có chi?c xe ??y bán hàng nh?ng t? khi covid thì không ???c bán hàng rong n?a, ch? bi?t làm gì ?? ki?m s?ng c? h?n n?m nay. B?n thân ch? là m? ??n thân, làm sao ?? nuôi con ?n h?c trong th?i d?ch này? ??n cái ?i?n tho?i duy nh?t là ph??ng ti?n liên l?c thì ph?i ?? cho con s? d?ng ?? h?c online.
Bên c?nh ?ó, ph? n? khuy?t t?t ph?i ??i m?t v?i nh?ng thách th?c trong vi?c ti?p c?n thông tin, ngu?n cung c?p, th?c ph?m, v?n chuy?n và các d?ch v? thi?t y?u trong th?i gian ??i d?ch. Do tình tr?ng khan hi?m hàng hóa, nhi?u ch? em ph? n? khuy?t t?t s?ng m?t mình ho?c m? ??n thân r?i vào tình th? khó kh?n khi mua nhu y?u ph?m vì các bi?n pháp ki?m d?ch nghiêm ng?t: ng??i gác c?ng c?a các khu chung c? và khu v?c lân c?n c?m b?t k? s? xâm nh?p nào c?a khách bên ngoài k? c? nhân viên giao hàng.
Tr??c v?n ?? này, H?i Ng??i khuy?t t?t TP Hà N?i ?ã có m?t s? ho?t ??ng nh?m góp ph?n xoá b? kho?ng cách b?t bình ??ng, gi?m nguy c? b?o l?c ??i v?i h?i viên n? và tr? em gái. H?i ?ã ki?n ngh? lên ?ài truy?n hình Vi?t Nam ?? ?ài truy?n hình có phiên d?ch ngôn ng? ký hi?u vào cho B?n tin th?i s? lúc 17:30 hàng ngày nh?m giúp ng??i ?i?c ti?p c?n thông tin k?p th?i. H?i ?ã ph?i h?p v?i chính quy?n và m?t s? c? quan, t? ch?c nh? UBMTTQ, H?i Sinh viên… ?? trao t?ng các ph?n quà g?m nh?ng nhu y?u ph?m cho nh?ng h?i viên có hoàn c?nh khó kh?n, ?i?m siêu th? 0 ??ng và có ?u tiên h?i viên n?. ??c bi?t, H?i ?ã thí ?i?m t? ch?c t?p hu?n v? an toàn trên môi tr??ng m?ng và b?o l?c gi?i cho g?n 100 ch? em ph? n? khuy?t t?t nh?m gi?m nguy c? ch? em b? b?o l?c. H?i c?ng t? ch?c các cu?c thi v? bình ??ng gi?i, phòng ch?ng b?o l?c gia ?ình ?? nâng cao nh?n th?c c?a h?i viên và c?ng ??ng v? bình ??ng gi?i, phòng ch?ng b?o l?c gia ?ình trên các ph??ng ti?n truy?n thông c?a H?i nh? website, fanpage…
Tác ??ng c?a ??i d?ch là r?t lâu dài và h? qu? là s? b?t bình ??ng, nguy c? b?o l?c cao h?n ??i v?i ph? n? và tr? em gái khuy?t t?t. ?? ?ng phó v?i v?n ?? này, chúng tôi xin ?? xu?t m?t s? v?n ?? sau:
1. Cung c?p thông tin d??i d?ng ti?p c?n ???c cho t?t c? m?i ng??i
Các ??n v? liên quan nh? B? TTTT, B? Y t?, B? L?TBXH, ?ài truy?n hình, các c? quan Chính ph?…c?n ph? bi?n thông tin ? các d?ng d? ti?p c?n ???c. ?i?u này bao g?m vi?c có ngôn ng? ký hi?u và chú thích th?i gian t?i các cu?c h?p báo và thông báo trên ph??ng ti?n thông tin ??i chúng; các tài li?u truy?n thông công c?ng ? d?ng âm thanh, ch? n?i, và các ??nh d?ng d? hi?u; vi?c s? d?ng các công ngh? k? thu?t s? có th? truy c?p; và vi?c tuân th? các tiêu chu?n ti?p c?n ??i v?i thông tin d?a trên các trang ?i?n t?.
2. ??m b?o vi?c ti?p c?n
??i v?i t?t c? các hàng hóa và d?ch v?, bao g?m các d?ch v? h? tr? dành riêng cho ng??i khuy?t t?t, c?n thi?t ?? b?o v? s?c kh?e c?a ng??i khuy?t t?t, chú ý ??n v?n ?? gi?i nh? nhu c?u c?a ch? em ph? n? khuy?t t?t (ch?m sóc s?c kh?e sinh s?n, s?c kh?e tình d?c).
3. H? tr? sinh k?, vi?c làm cho ph? n? khuy?t t?t
-T?o ?i?u ki?n ?? ch? em ph? n? khuy?t t?t vay v?n t? NHCS qua các kênh khác nhau, ??c bi?t là H?i LHPN các c?p.
-T?o ?i?u ki?n ?? ph? n? khuy?t t?t tham gia vào các ch??ng trình kh?i nghi?p, ti?p c?n vi?c làm
4. L?ng ghép v?n ?? gi?i trong ho?t ??ng c?a t? ch?c H?i Ng??i khuy?t t?t các c?p
Trong ho?t ??ng c?a H?i Ng??i khuy?t t?t các c?p, c?n chú ý ??n v?n ?? gi?i và l?ng ghép gi?i vào trong m?i ch??ng trình, ho?t ??ng. Nên có nh?ng ho?t ??ng chia s?, h? tr?, t? v?n, tham v?n v? s?c kh?e, phòng ch?ng b?o l?c …cho ch? em ph? n? khuy?t t?t. Có các ch??ng trình t?p hu?n, nâng cao n?ng l?c, k? n?ng cho ch? em PNKT …
5. H?p tác v?i ng??i khuy?t t?t thông qua các t? ch?c c?a ng??i khuy?t t?t
T?t c? các chính sách ?ng phó và ph?c h?i v?i d?ch Covid-19 ph?i bao g?m khuy?t t?t, t? các bi?n pháp ng?n ch?n và y t? công c?ng ??n các gói kích thích kinh t? và ?ánh giá tác ??ng kinh t? xã h?i. Do khuy?t t?t ?a d?ng và ??c thù, các chính sách ??a ra c?n có s? tham gia t? v?n c?a các t? ch?c ng??i khuy?t t?t trong su?t quá trình thi?t k? và th?c thi ?? ??m b?o nhu c?u c?a ng??i khuy?t t?t ???c ?áp ?ng ??y ??. ??c bi?t, ?ây c?ng là m?t s? h?p tác gi?a chính quy?n, các t? ch?c phi chính ph?, các ??i tác liên quan v?i các t? ch?c ng??i khuy?t t?t vì các t? ch?c c?a ng??i khuy?t t?t hi?u rõ nh?t nhu c?u c?a ng??i khuy?t t?t và có th? làm ??i tác cung c?p d?ch v? ?? gi?m b?t tình tr?ng thi?u nhân l?c khi h? tr? ng??i khuy?t t?t trong ??i d?ch này.
?? Th? Huy?n
Phó Ch? t?ch, H?i Ng??i khuy?t t?t TP Hà N?i





