Nh?ng ngày v?a qua, Hà N?i và các t?nh phía B?c b? ng?p r?t n?ng n?. Nh?ng ngày m?a l?n, khi n??c tràn vào t?ng con ngõ nh?, cu?c s?ng c?a m?i ng??i dân ??u b? ??o l?n. Nh?ng gi?a dòng n??c ?y, ng??i khuy?t t?t l?i là nhóm ch?u ?nh h??ng n?ng n? nh?t, b?i h? ph?i ??i m?t cùng lúc v?i nhi?u rào c?n: môi tr??ng, th? ch?t, thông tin và xã h?i.

Ng??i khuy?t t?t v?n ??ng: B? “cô l?p” trong chính ngôi nhà mình

Khi ???ng ng?p, xe l?n không th? di chuy?n, n?ng tr??t trên m?t sàn tr?n, và b?c c?a nh? c?ng hóa thành “con ?ê” ch?n l?i ra. Nhi?u ng??i ph?i ng?i nhìn n??c dâng mà b?t l?c, không th? t? c?u mình hay s? tán.

N?u n??c vào nhà, n?n ?m ??t gây nguy c? té ngã cao, còn thi?t b? h? tr? nh? xe l?n, khung t?p ?i, n?ng ho?c máy tr? th? có th? b? h? h?ng, khi?n h? không th? ti?p t?c sinh ho?t bình th??ng ngay c? sau khi n??c rút.

Ng??i khi?m th?: M?t ??nh h??ng, t?ng nguy c? tai n?n

Ng??i khi?m th? v?n d?a vào trí nh? không gian và âm thanh ?? di chuy?n. Nh?ng khi ng?p, âm thanh b? méo do ti?ng n??c, các d?u hi?u quen thu?c nh? v?a hè, t??ng rào, g? c?a ??u bi?n m?t. H? có th? v?p ngã, l?c h??ng, ho?c r?i xu?ng c?ng, h? ga mà không k?p nh?n bi?t.

Khi c?n s? tán, n?u không có ng??i d?n ???ng, h? r?t khó t? tìm ??n n?i an toàn.

Ng??i khi?m thính và ?i?c: Thi?u thông tin c?nh báo s?m

Khi thiên tai x?y ra, thông báo kh?n th??ng ???c phát qua loa, TV, radio — nh?ng kênh không phù h?p v?i ng??i khi?m thính. H? d? b? l? c?nh báo di t?n, không bi?t tình hình n??c dâng ra sao, hay n?i nào ?ang nguy hi?m.

Trong lúc h?n lo?n, vi?c giao ti?p v?i l?c l??ng c?u h? c?ng là m?t rào c?n l?n — h? khó nghe h??ng d?n, và ng??i c?u h? thì không bi?t ngôn ng? ký hi?u. ?i?u này có th? khi?n vi?c c?u giúp ch?m tr?, th?m chí gây nguy hi?m tính m?ng.

Ng??i khuy?t t?t ngôn ng?, giao ti?p: Không th? g?i c?u c?u k?p th?i

Trong tình hu?ng kh?n c?p, vi?c kêu c?u là b?n n?ng sinh t?n. Nh?ng ng??i khuy?t t?t ngôn ng?, nói khó ho?c không nói ???c s? g?n nh? không th? thông báo cho ai bi?t mình ?ang g?p nguy hi?m.

Khi ?i?n tho?i, m?ng xã h?i, ho?c thi?t b? liên l?c b? m?t k?t n?i, h? càng b? cô l?p hoàn toàn.

Ng??i khuy?t t?t trí tu? và tâm th?n: D? ho?ng lo?n, không bi?t cách ?ng phó

Nhi?u ng??i khuy?t t?t trí tu?, t? k? ho?c r?i lo?n tâm th?n không hi?u rõ chuy?n gì ?ang x?y ra. Khi n??c dâng, ti?ng s?m, ti?ng loa, ti?ng ng??i la hét khi?n h? ho?ng lo?n, s? hãi ho?c ph?n ?ng b?t th??ng, khi?n vi?c di t?n tr? nên c?c k? khó kh?n.

N?u không có ng??i ch?m sóc bên c?nh, h? có th? ch?y ra ngoài nguy hi?m ho?c tr?n trong nhà, d?n ??n r?i ro tính m?ng.

Ng??i ?a t?t và ng??i khuy?t t?t n?ng: C?n h? tr? hoàn toàn

V?i nh?ng ng??i v?a khi?m th?, v?a v?n ??ng h?n ch?; ho?c ng??i n?m li?t gi??ng, s?ng ph? thu?c vào ng??i ch?m sóc — thiên tai là n?i ám ?nh th?t s?.

Khi n??c dâng, h? không th? t? di chuy?n, không th? t? b?o v?, th?m chí không th? g?i ai giúp. N?u ng??i ch?m sóc v?ng m?t ho?c b? m?c k?t, tính m?ng c?a h? b? ?e d?a ngay l?p t?c.

M?t tr?n ng?p n??c có th? làm ng??i không khuy?t t?t v?t v? m?t, nh?ng v?i ng??i khuy?t t?t, ?ó là n?i lo kéo dài nhi?u tháng t?ng lên g?p nhi?u l?n.

Xuân Quang.