Chủ đề Ngày Quốc tế Giảm nhẹ rủi ro thiên tai và Ngày ASEAN về Quản lý thiên tai năm 2025 - “Fund Resilience, Not Disasters”

Kể từ năm 2009, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc đã chọn ngày 13 tháng 10 hàng năm là Ngày Quốc tế Giảm nhẹ rủi ro thiên tai. Quyết định này nhằm nâng cao nhận thức toàn cầu về tầm quan trọng của việc chủ động phòng ngừa và ứng phó với thiên tai. Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) cũng lựa chọn ngày này làm Ngày ASEAN về Quản lý thiên tai.

Trên thực tế, thiên tai đang ngày càng trở nên thường xuyên và có sức tàn phá khốc liệt hơn. Theo Báo cáo Đánh giá Toàn cầu về Giảm thiểu rủi ro thiên tai năm 2025 của Văn phòng Liên Hợp Quốc về Giảm nhẹ rủi ro thiên tai (UNDRR), chi phí thực tế để khắc phục hậu quả thiên tai lên tới gần 2.300 tỷ USD. Điều đáng lo ngại là những hậu quả do thiên tai gây ra không chỉ giới hạn ở thiệt hại vật chất mà còn gây ra những tổn thương sâu sắc về tâm lý và xã hội, đặc biệt đối với các nhóm dễ bị tổn thương như trẻ em, phụ nữ, người cao tuổi và người khuyết tật. Mặc dù rủi ro và thiệt hại ngày càng gia tăng, nguồn đầu tư cho công tác phòng chống thiên tai vẫn còn quá thấp, cả trong ngân sách quốc gia và hỗ trợ quốc tế. Vì vậy, UNDRR đã chọn chủ đề “Fund Resilience, Not Disasters” (tạm dịch: “Đầu tư tăng cường khả năng chống chịu để giảm thiểu rủi ro thiên tai”) cho Ngày Quốc tế Giảm nhẹ rủi ro thiên tai năm 2025. Đây là lời kêu gọi hành động quyết liệt, hướng tới một sự thay đổi trong tư duy: Hãy đầu tư xây dựng khả năng chống chịu ngay từ bây giờ để bảo vệ cộng đồng và tránh phải chi trả những khoản tiền khổng lồ cho việc khắc phục hậu quả thiên tai trong tương lai.

Chủ đề của năm 2025 cũng phù hợp với các sáng kiến toàn cầu quan trọng trong năm về phòng, chống thiên tai, tiêu biểu như: Diễn đàn toàn cầu về Giảm nhẹ rủi ro thiên tai (GP2025) tại Geneva (Thụy Sỹ) nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đầu tư tăng cường khả năng chống chịu; Sáng kiến chủ chốt của Nhóm công tác về Giảm nhẹ rủi ro thiên tai của G20 bao gồm việc xây dựng Nguyên tắc cấp cao tự nguyện của G20 về đầu tư cho giảm thiểu rủi ro thiên tai; Hội nghị quốc tế lần thứ 4 về tài chính cho phát triển (Hội nghị FfD4) tại Seville (Tây Ban Nha) kêu gọi tăng cường đầu tư vào công tác giảm thiểu rủi ro thiên tai; Hội nghị lần thứ 30 Các bên tham gia Công ước khung của Liên Hợp Quốc về Biến đổi khí hậu (COP 30) tại Brazil vào tháng 11 đặt trọng tâm mở rộng tài chính để ứng phó với tác động ngày càng gia tăng của thiên tai và biến đổi khí hậu…

Tổ chức các hoạt động hưởng ứng

Bộ Nông nghiệp và Môi trường (Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai) là cơ quan đầu mối tham gia các cơ chế hợp tác quốc tế và khu vực về quản lý rủi ro thiên tai. Hàng năm, hưởng ứng Ngày Quốc tế Giảm nhẹ rủi ro thiên tai và Ngày ASEAN về Quản lý thiên tai, Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai thường xuyên phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, các tổ chức quốc tế, đặc biệt là các cơ quan Liên Hợp Quốc, để tổ chức nhiều hoạt động thiết thực, ý nghĩa và bổ ích. Những hoạt động không chỉ nhằm nâng cao nhận thức, kiến thức và kỹ năng của cộng đồng về phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai, mà còn góp phần khẳng định vai trò, trách nhiệm và tiếng nói chủ động của Việt Nam trong các diễn đàn khu vực và quốc tế về quản lý rủi ro thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu. Năm 2025, với chủ đề “Fund Resilience, Not Disasters”, Cục triển khai các hoạt động hưởng ứng lấy thế hệ trẻ - những chủ nhân tương lai của đất nước làm trung tâm. Bởi lẽ, Đầu tư vào giới trẻ hôm nay chính là xây dựng nền tảng vững chắc nhất cho một tương lai an toàn và bền vững, trang bị cho thế hệ một hành trang đầy đủ về phòng, chống thiên tai chính là đầu tư vào “khả năng chống chịu” của cả cộng đồng.

Trong nhiều năm qua, Hội Người khuyết tật thành phố Hà Nội đã triển khai nhiều chương trình, dự án nhằm nâng cao năng lực cho cộng đồng người khuyết tật trong công tác phòng chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu. Tiêu biểu có thể kể đến như: chương trình nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ nguồn về chủ đề phòng chống thiên tai có lồng ghép người khuyết tật; dự án “Thu thập thông tin người khuyết tật để hỗ trợ người khuyết tật khi có thiên tai” năm 2024 với sự tài trợ của Đại sứ quán Thụy Sĩ tại Việt Nam; nghiên cứu về nguồn nước và biến đổi khí hậu với sự hỗ trợ của Đại học Monash (Úc); và hoạt động hỗ trợ các doanh nghiệp của người khuyết tật bị thiệt hại nặng trong cơn bão Yagi năm 2024.

Những chương trình, dự án này không chỉ giúp người khuyết tật nâng cao kiến thức, kỹ năng ứng phó và giảm nhẹ rủi ro thiên tai mà còn góp phần lan tỏa thông điệp về sự chủ động, bình đẳng và đóng góp tích cực của người khuyết tật trong các nỗ lực vì cộng đồng an toàn và bền vững.

Nguyễn Khánh.